Led Armatür Yapımı

Merhabalar, bu yazıda led armatür yapımımı anlatacağım.
İçindekiler-
1- Hesaplamalar
2- Led şerit
3- Trafo
4- Ekstra Malzemeler
5- Özet


1. Hesaplamalar.
Kendi akvaryum tankınıza ve şerit led değerlerinize göre ayarlayın.
Öncellikle alacağınız tankın ışık ihtiyacını karşılamak için şu formülayı kullanın:
10-20 Lümen Az
20-40 Lümen Orta
40+ Lümen Yüksek
Tank litresi * lumen seçimi=toplam lümen.
Benim tankım 32L ve yüksek seviye ışık için 1280+ lümen olarak hesapladım, maksimum limit ise 60 lümen/litre ‘den 1920 lümen olarak hesapladım.
Lümen hesabınızdan sonra alacağınız ledlerin lumen değerlerine bakın, mesela benim aldığım CATA 10 çipli mavi led 100 lüm/metre, en fazla lumen/metre ‘yi beyaz ışıkta bulacaksınız o yüzden genel olarak armatürlerde beyaz ışık yoğundur. En iyi bitki büyümesi için ne kadar fazla ışık spektrumu (UV, görülebilir, uzak-kızılötesi) o kadar iyi. Güneş ışığında bunlarin hepsi bulunur ve bitkiler bu ışıkları farklı görevlerde kullanır. Bu linkteki ingilizce video güzel anlatyıor.
[URL] https://www.youtube.com/watch?v=kUpEQ4kU148 [/URL]
Lüm/metre detaylarını aldıktan sonra her şerit ledin uzunluğa göre ayarlanması gerekiyor, 80cm uzunluktaki tank için 75cm şerit led kullandım yani 100 lüm/metre 75 lümen veriyor bana.
Ben kırmızı, yeşil, mavi ve beyaz ışık kullandım. Aslında bu işi cidden biliyorsanız her ledin ne kadar konulması gerektiğini de hesaplayabilirsiniz mesela 80cm akvaryum için toplamda 40cm yeşil, 80cm kırmızı, 100cm mavi en iyi sonucu verir gibi. Ama ben bunu bilmiyorum o yüzden her rengi 75cm olarak yaptım, tank 20 cm genişliğinde olduğu için renk başına 2 sıra ile toplamda 8*75cm led döşemeye karar verdim ve bu her rengin lumen değerleri hesaplamasıyla toplamda 1770 lümene denk geldi.
Daha kısa ve geniş bir akvaryumda daha fazla beyaz renk kullanmanız gerekebilir, böyle bir durumda önce yeşili, sonra mavi veya kırmızı uzunluğu azaltılabilir.
Özet olarak, istenen aydınlatma seviyesi * litre=lüm/metre * kullanılan uzunluk + (renk başına)

2. Led Şerit
Hesaplamalarda kullanılan lüm/m değerlerini aldığınız şerit led markasının değerlerinden bulduğunuz için malzeme seçimi çok önemli. Şerit ledlerde çok önemli parametreler var, bunun birisi çip sayısı. Ne kadar fazla o kadar iyi. İkincisi ise güç yani WATT ve amper. Ledlerin üstünde yazar 0.72A, her metre başına 1 amper olarak hesaplanır genelde, aldığınız ledde 1A üstü yazıyorsa ona göre hesaplayın. Ben kendim test ettim aslında 1 metre başına 1 amperden az geliyor ama elektroniklerde yukarıya yuvarlamak güvenlidir. Toplamda kaç metre led şerit çekiceksiniz hesaplayın, mesela ben 75cm*8 şeritten 6 metre yani 6 amper en az akıma ihtiyacım var. Bu ledler genelde 12V olur, Watt hesabı V*A yani benim için 60 WATT. Bu 2 değer ile trafo seçiminizi yapacaksınız.

3. Trafo
Trafo ise şimdi ayrı bir olay, trafo sizin ev elektriğinizi ledlere güvenli bir şekilde yollamanızı sağlayan araç çünkü prizlerden 220 V gibi aşırı fazla bir değer çıkıyor, bunu lede bağlarsanız lediniz bombaya dönüşür. Trafolar için ayrı bir kablo almanız lazım, bu kablo prizden trafoya bağlanan yüksek güçlü kablo. Örneğin [URL] https://www.hepsiburada.com/alkan-3x1-5-mm-h05vv-f-ttr-kablo-beyaz-100-bakir-5-metre-p-HBCV00009UDEAZ[/URL]
Cata trafo aldım ben, 21 A ve 240 Watt gibi bir şey. Gerekenden daha fazla ama cata trafolarda üstünde yazan değere çıkamadıklarını duymuştum o yüzden büyük aldım. Sizde bu hesabı yapıp ya güvenilir değerli bir trafo alın veya 2*Watt değerli ve amperi de uyan bir cata trafo alın.
Kablonun amperinin yeterli olduğunu kontrol edin ama genelde yeterlidir. ÖNEMLİ: BU KABLO ŞEBEKE KABLOSUDUR KESİNLİKLE PRİZE TAKILIYKEN DOKUNMAYIN BU KABLO İNSANI ÖLDÜREBİLİR, TRAFOYA BAĞLI KISMIN İZOLE OLDUĞUNDAN EMİN OLUN
[URL] https://www.youtube.com/watch?v=iDJd2W1OlNQ[/URL] Bu link trafolar hakkında işinize yarayabilir.

4. Ekstra malzemeler
Led şerit ve trafo için ben aluminyum bir saç aldım, 1 metreye 20 cm tam benim boyutumda bir şey buldum, siz bu iki şeyi koyabilcek ne bulursanız kullanın bu kısım çok da önemli değil. En iyi performansı benim resimdeki gibi açılı bir yapıdan alacaksınız çünkü ledlerden saçılan ışığın nerdeyse hepsini akvaryuma açılayacak.
Bunun dışında lehim yapmanız gerekicek onun malzemeleri, bağlantı kablosu gerekecek. Bu kısımda devrelerde kullanılan kabloları kullanmanız gerekecek ancak 22AWG gibi bir kabloya ihtiyacınız olabilir çünkü yüksek akım geçiyor olacak kablolarınızdan. Resimde görüyorsunuz ben breadboard ve kablolar ile bağladım, akımınız 4A gibi fazla bir akım olucaksa breadboard kaldırmayabilir dikkat edin.
[B]Ledleri bağlamak için her zaman + +’ya, - -‘ye bağlanıcak. Sakın + - karıştırmayın kısa devre eder lediniz yanar.[/B]
Burda bahsetsem çok uzun süreceği için (ve yazılı anlatmak zor olduğu için) aklınıza gelen detayları internete de yazın emin olun, bana da yazabilirsiniz cevap veririm bildiğim kadar.

5. Özet
Özet olarak; lümen hesabı şerit led değerleri ile, akım ve güç (A,W) hesabı, trafo, trafo-şebeke bağlantı, trafo-led bağlantı, şasi. Led şeritleri bağlarken sizin için en ideal bağlama şekli 2’li şeritler halinde olucak. Yani soldan başlayan bir şerit led, sağa kadar gitsin, u dönsün diğer lede bağlansın, sol kısımda bitsin. 4 şerit ledi böyle yılan şeklinde birleştirirseniz iyi olur, 6 şerit’de ise orta kısımlar uzak kaldığı için 4 + 2 yapmak daha mantıklı olabilir. Trafoya bağlamak için solda kalan başlangıç ve bitiş pozitif uçları pozitife, negatifleri negatife. Şerit ledlerin başının ile sonunun trafoya bağlanması en iyi sonucu verir.

Bu proje bütçesi: 5m led 100 tl *4, 200 trafo, 500 levha, 500 kablo, ıvır zıvır 200tl toplamda 1800-2000 civarı tutmuştur.

İlginiz için teşekkürler, soruları buradanda ÖM'dan da yollayabilirsiniz.
[IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/279697/150520261931181.jpg[/IMG][IMG]https://foto.akvaryum.com/fotolar/279697/150520261931201.jpg[/IMG][EDIT]TonyMcLegend,2026-05-17 13:21:26[/EDIT]

PAR (Photosynthetically Active Radiation)
Fotosentetik Aktif Radyasyon ölçümü yapabiliyor yada hesaplayabiliyormusunuz bu kurulumu (montaj) yaparken.
Fiyatı yüksek ve etkili-verimli marka modeller mühendislik harcamaları yapar ve kullandıkları malzemelere hak ettikleri değeri öderken bizden de bunu geri isterler.

[QUOTE=Cyber_Scout]PAR (Photosynthetically Active Radiation)
Fotosentetik Aktif Radyasyon ölçümü yapabiliyor yada hesaplayabiliyormusunuz bu kurulumu (montaj) yaparken.
Fiyatı yüksek ve etkili-verimli marka modeller mühendislik harcamaları yapar ve kullandıkları malzemelere hak ettikleri değeri öderken bizden de bunu geri isterler.

[/QUOTE]

Fiyatı yüksek markalara alternatif olsun diye bir proje değildir, bütçe dostu bir çözümdür. PAR ölçümleri pahalı ölçüm cihazları ile yapılır o yüzden DIY projelerde böyle bir beklentim yok. 2000 TL bandında görüceğiniz çoğu armatür zaten PAR bilgisi vermez, vereni görmedim daha. Ölçebildiğim değerler ile devam etmeyi tercih ediyorum, hobi akvaryumu için 30.000TL bir armatüre veremeyeceğim

Trafo yerine 12 volt 5 amper adaptör kullansak yeter mi elektrikçi değilim , modül ledleri ben adaptörle kullanıyorum akvaryum da çok değiller ama bu sistem de de yeterli olur mu acaba

[QUOTE=Aqua Discovery]Trafo yerine 12 volt 5 amper adaptör kullansak yeter mi elektrikçi değilim , modül ledleri ben adaptörle kullanıyorum akvaryum da çok değiller ama bu sistem de de yeterli olur mu acaba[/QUOTE]
Trafonun iyi yanı kullanıcağın kadar amper veriyor, 5 amper 12volt mesela 1 metre lede verirseniz yanabilir. Azcık riskli ona göre multimetre ile amper ölçümü yaparken ben 75cm başına 0.6 amper falan buluyordum normalde olması gereken değerlerden daha düşük mesela.